CSV ↔ JSON Dönüştürücü

CSV ve JSON Nedir? Aralarındaki Fark Ne?

CSV (Comma-Separated Values), virgülle (veya başka ayıraçla) ayrılmış satırlardan oluşan tablo formatıdır. 1972'den beri var, Excel'in standart dışa aktarım formatıdır. Düz metin olduğu için insan tarafından okunabilir, dosya boyutu küçüktür.

JSON (JavaScript Object Notation), modern web API'lerinin de facto veri formatıdır. İç içe yapıları, dizileri, farklı veri türlerini (string, number, boolean, null) destekler. JavaScript'ten gelmiştir ama bugün her dilde standart kütüphanesi vardır.

Aynı Veri, İki Format

CSV:

ad,yas,sehir
Ahmet,28,Istanbul
Ayse,32,Ankara
Mehmet,45,Izmir

JSON:

[
  {"ad": "Ahmet", "yas": 28, "sehir": "Istanbul"},
  {"ad": "Ayse", "yas": 32, "sehir": "Ankara"},
  {"ad": "Mehmet", "yas": 45, "sehir": "Izmir"}
]

Hangi Format Hangi İş İçin?

CSV Avantajları

• Excel/Google Sheets uyumu: Çift tıkla aç
• Düşük dosya boyutu: Header sadece bir kez tekrarlanır
• Stream işleme kolay: Satır satır okunabilir
• Veritabanı export/import için uygun: MySQL LOAD DATA, PostgreSQL COPY

JSON Avantajları

• İç içe yapılar: Bir kullanıcının adresleri, telefonları gibi nested data
• Veri türleri korunur: Number, boolean, null farklı görünür
• API'ler için standart: REST API'lerin %95'i JSON döner
• Schema validation: JSON Schema ile yapı doğrulama

Dönüşüm Zorlukları

CSV → JSON

• Veri tipi tahmini: "28" string mi number mı? Aracımız akıllı tahmin yapar
• Quote içeren değerler: "Ali, Veli" gibi içinde virgül olan değerler için tırnak kuralları
• Newline değerleri: Bir hücre içinde \n varsa CSV bunu özel encode eder
• Boş hücreler: JSON'da null, "" veya undefined hangisi olmalı?

JSON → CSV

• Nested objects: {"adres": {"sehir": "..."}} → tek hücreye sığmaz, flatten gerekir
• Diziler: ["a","b","c"] → CSV'de virgülle birleşir veya "a;b;c" gibi
• Farklı şemalar: Bir kayıt 3 alan, diğeri 5 alan içeriyorsa CSV header karışır
• Karakter encoding: JSON UTF-8 default, CSV bazen Windows-1254 (Türkçe) kullanır

Türkçe Karakter ve Encoding

CSV ile en yaygın sorun: Excel CSV'yi UTF-8 olarak açmaz. Türkçe karakterler "ÇğıÖŞüĞİ" yerine "Çğ�Ö�ş�" şeklinde bozuk gözükür. Çözümler:

• BOM ekleyin: Dosyanın başına U+FEFF karakteri (UTF-8 BOM). Excel UTF-8'i anlar
• UTF-8 with BOM kaydet: Notepad++ veya VS Code'da explicit seçenek
• "Veri" menüsünden açın: Excel'de "Get External Data" → "From Text" → UTF-8 seç
• Google Sheets kullanın: UTF-8 default'tur, sorun yaşamazsınız

Ayıraç Karakteri

Tüm CSV virgülle ayrılmaz. Yaygın alternatifler:

• Virgül (,): Klasik, Amerika ve uluslararası
• Noktalı virgül (;): Avrupa, Türkiye (Excel default ondalık virgül kullanır, çakışmasın diye)
• Tab (\t): TSV - tablar genelde veri içinde olmaz
• Pipe (|): Veri içinde nadir, log dosyalarında popüler

Türkiye'de Excel açtığınızda CSV genelde noktalı virgülle ayrılmıştır. Aracımız ayıracı otomatik tespit eder.

Pratik Kullanım Senaryoları

• Veri Migrasyonu: Eski sistemden Excel export → JSON → yeni API
• API Response → Excel: JSON formatındaki API verisini analiz için Excel'e
• Bulk Import: 1000 ürünü tek seferde online mağazaya yüklemek için CSV
• Backup: JSON'daki kullanıcı listesini human-readable yedekleme
• Reporting: JSON loglarından CSV raporlar üretmek

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Araçlar

• JSON Formatter — JSON'u güzelleştirme ve doğrulama
• Metin İşlemleri — Toplu metin düzenleme
• Base64 Encode — Veri encoding
• URL Encode — Query string için