WHOIS / Domain Sorgulama

WHOIS Sorgusu Nedir? Ne İşe Yarar?

WHOIS, bir alan adının (domain) kim tarafından, ne zaman kaydedildiğini, hangi nameserver'ları kullandığını ve ne zaman süresinin biteceğini gösteren uluslararası bir sorgulama protokolüdür. 1982'den beri kullanılır ve günümüzde modern karşılığı RDAP (Registration Data Access Protocol) olarak gelişmiştir.

WHOIS sorgulamayla bir sitenin sahibini, kayıt sağlayıcısını (registrar), kayıt tarihi, bitiş tarihi, durum kodları ve DNS sunucularını öğrenebilirsiniz. Bu bilgi siber güvenlik araştırması, marka koruma, alan adı satın alma görüşmeleri ve SEO analizi için kritik öneme sahiptir.

RDAP ve WHOIS Arasındaki Fark

Klasik WHOIS düz metin formatında çıktı verir, her registrar farklı yapılandırmayla yazar. RDAP ise standart JSON döner, otomatik işlenmeye uygundur ve uluslararasılaştırılmış karakter desteği vardır (Türkçe, Çince, Arapça vb.). ICANN 2018'den itibaren tüm registrar'lara RDAP zorunluluğu getirmiştir.

WHOIS Sorgu Sonuçlarında Hangi Bilgiler Yer Alır?

• Domain Adı: Sorgulanan alan adı (örn. example.com)
• Registrar: Domain'i kaydeden firma (GoDaddy, Namecheap, Natro vb.)
• Kayıt Tarihi: Domain'in ilk kayıt edildiği tarih
• Bitiş Tarihi: Yenileme yapılmazsa düşeceği tarih
• Son Güncelleme: En son yapılan değişiklik tarihi
• Nameserver'lar (NS): Domain'in DNS sunucuları
• Durum Kodları: clientTransferProhibited, clientUpdateProhibited gibi koruma durumları
• İletişim Kişileri: Registrant, admin, tech, abuse contact (GDPR sonrası gizlenmiş olabilir)

GDPR Etkisi ve Whois Privacy

25 Mayıs 2018'de yürürlüğe giren GDPR (Genel Veri Koruma Yönetmeliği) nedeniyle artık bireysel kullanıcıların kişisel bilgileri WHOIS sorgularında otomatik gizlenir. Eskiden isim, e-posta, adres, telefon açık görünürdü; şimdi "REDACTED FOR PRIVACY" veya "Data Protected" şeklinde yazıyor.

Buna ek olarak çoğu registrar "Whois Privacy" veya "Domain Privacy" hizmeti sunar. Bu hizmet aktifse sizin yerinize registrar'ın proxy bilgileri görünür. Yıllık $5-15 maliyetlidir.

WHOIS Kullanım Senaryoları

• Alan adı satın alma: Hedeflediğiniz domain kimde, ne zaman bitiyor öğrenmek
• Marka koruma: Markanızın isminin başka biri tarafından alınıp alınmadığı
• Phishing araştırması: Sahte siteler genelde yeni kaydedilmiş domain'ler kullanır — kayıt yaşı ipucu
• Kazara silinen domain'ler: Eski sahibinin kim olduğunu bulmak
• Backorder hizmetleri: Bitiş tarihini bilip silinince yakalamak
• Hukuki süreçler: Telif, marka ihlali davalarında kanıt

.tr Uzantılı Domain'ler İçin Özel Durum

Türkiye'nin ülke kodu olan .tr ve .com.tr uzantıları nic.tr (TRABİS) tarafından yönetilir. Bu domain'ler için WHOIS sorgusu doğrudan rdap.nic.tr üzerinden yapılır. Genel RDAP servisleri (rdap.org) bu sorguyu otomatik yönlendirir.

.com.tr alan adı almak için ticari evraka veya marka tescil belgesine ihtiyaç vardır. Bireyseller için .name.tr ve .gen.tr seçenekleri uygundur.

Sıkça Yapılan Hatalar

• "Whois sahibi alınamıyor" yanılgısı: GDPR ile gizlendiği için info eksik, "kayıt yok" değil
• Yanlış registrar tahmini: Bayilik (reseller) yapısı nedeniyle görünen registrar gerçek sahibi olmayabilir
• Bitiş tarihini yanlış yorumlama: Tarih geçince hemen silinmez, ~30 günlük "redemption" + ~5 günlük "pending delete" süreci vardır
• Whois Privacy'yi suç sanmak: Yasaldır, kullanım yaygındır, kötü amaçlı değildir

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Araçlar

• DNS Lookup — Domain'in DNS kayıtları (A, AAAA, MX, TXT)
• SSL Sertifika Kontrolü — HTTPS sertifika geçerlilik
• IP Whois & ASN — Sunucu sahibi bilgisi
• Mail Server Analizi — E-posta yapılandırması