Faiz Hesaplayıcı

Faiz Nedir? Basit ve Bileşik Faiz Arasındaki Fark

Faiz, paranın belirli bir süre için kullandırılması karşılığında alınan veya ödenen ücrettir. Türkiye'de bankacılık sektöründe en sık karşımıza çıkan iki tür vardır: basit faiz ve bileşik faiz. Aralarındaki fark, faizin nasıl biriktirildiğiyle ilgilidir.

Basit faiz, sadece anaparaya işler. Mevduat hesabınıza 100.000 TL yatırdınız, yıllık %30 basit faiz uygulanıyor — bir yıl sonra 30.000 TL faiz kazanırsınız, ikinci yıl yine 30.000 TL. Toplam faiz doğrusal artar.

Bileşik faiz ise faizin de faiz kazanması anlamına gelir. Birinci yıl 30.000 TL kazandınız, bunu çekmezseniz ikinci yıl artık 130.000 TL üzerinden faiz işler → 39.000 TL kazanırsınız. Üstel büyür. Mevduat ve TL hesaplarda aylık veya 3-aylık bileşikleme standarttır.

Basit Faiz Formülü

Basit faizin temel formülü:

Faiz = Anapara × Oran × Süre
Toplam = Anapara + Faiz

Burada oran yıllık yüzde olarak (örn. %30 → 0,30), süre yıl cinsindendir. Aylık hesap için süreyi 12'ye böleriz.

Örnek: 100.000 TL Mevduat, %45 Yıllık Basit Faiz, 6 ay

• Anapara: 100.000 TL
• Oran: 0,45 (yıllık)
• Süre: 0,5 yıl (6 ay)
• Faiz = 100.000 × 0,45 × 0,5 = 22.500 TL
• Stopaj (%7,5 vade 6 ay arası TL mevduat): 22.500 × 0,075 = 1.687,5 TL
• Net Kazanç: 20.812,5 TL

Bileşik Faiz Formülü

Bileşik faizin formülü biraz daha karmaşıktır:

Toplam = Anapara × (1 + Oran/n)^(n × Süre)

Burada n, bileşikleme sıklığıdır (aylık → 12, 3 aylık → 4, yıllık → 1). Sıklık arttıkça nihai miktar artar.

Örnek: 100.000 TL, %45 Yıllık Faiz, 1 yıl, Aylık Bileşik

• Aylık oran: 0,45 / 12 = 0,0375
• Toplam = 100.000 × (1,0375)^12 ≈ 100.000 × 1,554 = 155.400 TL
• Faiz Kazancı: 55.400 TL (basit faizden 10.400 TL fazla)

Aynı koşullarda basit faiz 45.000 TL kazandırırken bileşik faiz 55.400 TL kazandırır. Uzun vadede fark daha da açılır.

Kredi Faizi — Aylık Taksit Nasıl Hesaplanır?

Bankalar kredi taksitlerini eşit taksit yöntemi (annuity) ile hesaplar. Formül:

Taksit = Anapara × [(r × (1+r)^n) / ((1+r)^n − 1)]

Burada r aylık faiz oranı, n toplam taksit sayısıdır.

Örnek: 500.000 TL Kredi, %3,5 Aylık Faiz, 36 Ay Vade

• r = 0,035, n = 36
• (1,035)^36 ≈ 3,4503
• Taksit = 500.000 × (0,035 × 3,4503) / 2,4503 ≈ 24.658 TL/ay
• Toplam Geri Ödeme: 24.658 × 36 = 887.700 TL
• Toplam Faiz: 387.700 TL
• KKDF (%15), BSMV (%10) ve hayat sigortası dahil edildiğinde fiili maliyet daha yüksek

Mevduat Faiz Vergisi (Stopaj) Oranları 2026

TL mevduat hesaplarında uygulanan stopaj oranları vadeye göre değişir:

• Vade < 6 ay: %10
• Vade 6-12 ay: %7,5
• Vade ≥ 12 ay: %5
• Döviz mevduat: %15 (genel oran)
• Altın mevduat: %15

Net faiz kazancı = Brüt Faiz − Stopaj olarak hesaplanır.

Enflasyon ve Reel Faiz Gerçeği

Brüt faiz %45 alıyorsunuz, harika gibi görünüyor. Ama enflasyon %60 ise reel olarak kaybediyorsunuz demektir. Reel faiz, nominal faizden enflasyonun çıkarılmasıyla bulunur:

Reel Faiz ≈ Nominal Faiz − Enflasyon

Daha hassas formül: Reel = (1 + Nominal) / (1 + Enflasyon) − 1

Örnek: %45 nominal faiz + %60 enflasyon → Reel faiz ≈ −%9,4 (yani satın alma gücünüz yıllık %9 azalır)

Sıkça Yapılan Hatalar

• "Aylık faiz × 12 = yıllık faiz" yanlışı: Bileşikleme nedeniyle aylık %3 faiz yıllık %42,58 yapar, %36 değil
• Stopaj unutmak: Brüt faiz ile net faiz arasında %7,5-15 fark olabilir
• Erken çekim cezası: Vade dolmadan para çekilirse bankalar genelde tüm faizi iptal eder
• Enflasyon faktörünü görmezden gelmek: Nominal kazanç vs reel kazanç farkı
• KKDF, BSMV, ek masrafları hesaba katmamak: Bankalar genelde sadece "kâr payı"nı verir, gerçek maliyet daha yüksek

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Araçlar

• Brüt-Net Maaş Hesaplayıcı — Gelir vergisi dilimi etkisi
• KDV Hesaplayıcı — Mal ve hizmet üzerinden vergi
• Döviz Çevirici — TCMB anlık kurlarıyla
• Tarih Hesaplayıcı — Vade süresi gün hesabı